Περί της όψης των πραγμάτων

Ακούω από τότε που ήμουν μικρός, να λένε συνέχεια πως 'τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται', ή πως 'ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός'.
Για να πώ την αλήθεια, το δεύτερο δεν είναι και λάθος, άλλα αν σκευτεί κανείς το πρώτο, ότι τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται, αν κάποιος το ξανασκεφτόταν, θα έφτανε ίσως στο συμπέρασμα πως, ίσως αυτοί που δεν μπορούν να δούν είμαστε εμείς οι ίδιοι. Δεν είναι, δηλαδή, ότι το υποκείμενο κρύβει τη φύση του πίσω από πέπλα ψεμμάτων, ψέφτικων χαμόγελων και μπλόφας.
Ας αναλογιστούμε λίγο την κατάσταση κρατώντας ένα αρκετά απλό παράδειγμα κατά νού:
Έστω ένας άνδρας, ο οποίος έχει προβλήματα όρασης. Και καθώς διαβαίνει το μονοπάτι του, βρίσκει εμπρός του μια πανέμορφη γυναίκα, την οποία, φυσικά, θέλει να ακολουθήσει. Τώρα, δεν μπορεί να το κάνει αυτό εύκολα καθώς δεν μπορεί να δεί καθαρά το τί βρίσκεται μπροστά του. Υπάρχουν τρόποι να βοηθηθεί. Υπάρχουν τα γυαλιά. Υπάρχουν τα λευκά μπαστούνια, τα οποία θα τον βοηθήσουν να νιώσει τι βρίσκεται στο διάβα του. Μπορεί κάλλιστα να υπάρξει μια λάμπα ή ένας πυρσός, αν είναι σκοτεινά είτε απο την ώρα της ημέρας είτε λόγω των ματιών του.
Τώρα, αυτός ο άνδρας σχεδόν σίγουρα δεν θα ακολουθήσει τη γυναίκα αν δεν έχει στην κατοχή του τα προαναφερθέντα αντικείμενα. Στην πραγματικότητα, μπορεί εξ αρχής να δεί λανθασμένα, περνόντας την γυναίκα ώς άσχημη ή αποθητική, και εν τούτις δεν θα την ακολουθήσει καθόλου.
Ο άνδρας αντιπροσωπεύει τους ανθρώπους, και η γυναίκα συμβολίζει την αλήθεια. Τώρα, αν η λογική του ανθρώπου ή η αντίληψη που έχει πάνω στο πώς έχουν τα πράματα είναι λανθασμένη (αποικονιζόμενη ώς η χαμηλή του ικανότητα όρασης), είναι σίγουρο πώς θα παρερμηεύσει την αλήθεια, ή να φτάσει στα δικά του συμπεράσματα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως ό,τι νομίζει ειναι στην ουσία μια αντικειμενική αλήθεια, ούτε ότι η αλήθεια είναι διαφορετική απο αυτήν που στην πραγματικότητα είναι. Εάν έχει μελετήσει το πως έχουν τα πράγματα, τότε του δίνεται ο πυρσός, και αν είναι πρόθυμος να αφήσει τα δόγματά και τα αυτεπιβαλλόμενα δεσμά του κατά μέρους της λογικής και της κρίσης του, κερδίζει τα γυαλιά του. Γνωρίζοντας μερικά γεγονότα για την αντικειμενική αλήθεια, μην αφήνοντας τα συναισθήματά του να μπλεχτούν ή να μπούν στη μέση της, του δίνεται το μπαστούνι, με το οποίο ξέρει που βρίσκεται.
Άλλο ένα παράδειγμα. Ο Αλέξανδρος είναι ένας απλός άνθρωπος, χωρίς αυτό να τον κάνει κουτό. Η Λένα είναι πολύ καλή στο να λέει ψέμματα. Εάν η Λένα πεί ψέμματα τον Αλέξανδρο και ο δεύτερος την πιστέψει, τότε το λάθος είναι του τελευταίου, επειδή δεν έχει μελετήσει την φύση των αν8ρώπινων ψεμμάτων αρκετά έτσι ώστε να μπορεί να κρίνει αν η Λένα προσπαθεί να του πεί ψέμματα ή οχι. Μπορεί να ακούστει λάθος στον Αλέξανδρο, αλλά η Λένα σίγουρα θα συμφωνούσε. Και βασικά, η Λένα θα έλεγε επίσης ότι η ικανότητες της στο να λέει ψέμματα ειναι τέλειες, περιαυτολογόντας, αλλά αυτό είναι επίσης ο τρόπος με τον οποίον παρεμβαίνει στην αλή8εια.
Δεν είναι ότι η Λέννα δεν είναι όπως φαίνεται. Η Λένα είναι ψεύτρα. Κάποιος που την έχει μελετήσει, ή κάποιος που απλά την γνωρίζει για αρκετό καιρό μπορεί να το ξέρει ως γεγονός. Συνεπώς, αν ο προηγούμενος υποστεί ένα απο τα ψέμματα της Λένας, θα το καταλάβουν και θα ξεφύγουν απο αυτά, αγγίζοντας την αλήθεια πίσω απο το ψέμα τησ Λένας.
Και θέτω για άλλη μια φορά το ερώτημα. Είναι ότι τα πράγματα διαφέρουν απο αυτό που φαίνονται να είναι, ή είναι ότι απλά εμείς δεν μπορούμε να τα δούμε με έναν απρόσωπο τρόπο; Θέτωντας το αλλιώς, είναι ότι το γυαλί είναι θολό, ή μήπως το θολώσαμε εμείς με την ανάσα μας;
Πιστεύω πως είναι θέμα ανάλυσης. Όταν σταματήσουμε να πιστεύουμε ότι είμαστε ανενεργοί παρατηρητές και αρχίσουμε ουσιαστικά να μελετάμε το περιβάλλον μας, αρχίζουμε να βρίσκουμε πρότυπα, συμπεριφορές και πράξεις που πολόι άνθρωποι μοιράζονται, και τότε μπορούμε να αρχήσουμε να κατανοούμε καλύτερα και βαθύτερα ό,τι γίνεται τριγύρω μας, που πας οδηγεί στο δεύτερο βήμα, που είναι να κάνουμε κάτι γι' αυτό.
Το να έχεις μελετήσει την φύση των ανθρωπίνων ψεμμάτων, ας πούμε, σου δίνει δύο πολύ ευρείες επιλογες. Να πεις ψέμματα τέλεια, ή να αναγνωρισεις το ψέμμα και να βρείς την αλήθεια πίσω απο αυτό. Φυσικά, τίποτα δεν έχει μόνο δύο πλευρές, ή άσπρο και μαύρο. Συνεπώς κάποιος θα μπορούσε να κάνει εύκολα λίγο απ' το καθένα, να λέει ψέμματα και να τα καταλαβαίνει όταν του λένε εκείνου, ή να μην ψεύδεται καν. Είναι μια υποκειμενικότατη επιλογή, που κάποιος θα μπορούσε να κάνει προς το συμφέρον του, μετρώντας όμως τις συνέποιες.
Άρα, το σημερινό μάθημα; Να κρατάτε το μυαλό σας ανοιχτό, φαντάζομαι. Προσπαθήστε να δείτε τα πράγματα ως έχουν, όχι όπως θέλετε να τα δείτε, και μά τους θεούς, όχι, επαναλαμβάνω ΟΧΙ όπως θέλουν οι άλλοι να τα δείτε. Το μυαλό είναι σαν το αλεξίπτωοτο, δουλεύει μόνο αν είναι ανοιχτό, και όταν είναι σε σώζει.
Αυτά για σήμερα